Tekstil İplik ve Bobin Sarma Makinesi Otomasyonu

Fantezi (efekt) iplik makinesinde efekt, besleme silindirlerinin hızındaki değişimle oluşur. Öz (core) iplik sabit hızla beslenirken efekt ipliğini besleyen silindir desene göre kısa süre hızlanır ya da yavaşlar; fazla beslenen iplik flamme (slub), düğüm (nope) veya bukle gibi efektleri oluşturur. Elektronik makinede desen; efekt uzunluğu, efekt kalınlığı (hız oranı) ve efektler arası mesafe olarak tanımlanır ve servo eksenin hız profiline dönüştürülür. Desen sabit bir dizi olarak ya da tanımlı sınırlar içinde rastgele üretilebilir; rastgele desen, kumaşta düzenli tekrar eden bir iz oluşmasını önler.

Büküm, iğ devrinin iplik çıkış hızına oranıdır: büküm (tur/m) = iğ devri (d/dk) / çıkış hızı (m/dk). Mekanik makinede bu oran dişli değişimiyle ayarlanır; elektronik makinede iğ ve çıkış silindiri aynı ana eksene elektronik dişliyle bağlanır, böylece makine hızlanırken, yavaşlarken ve dururken de büküm sabit kalır. İçi boş iğli (hollow spindle) fantezi büküm makinelerinde bağlayıcı ipliğin metredeki sarım sayısı da aynı oranla belirlenir.

Bobin sarmada traverse kılavuzu ipliği bobin boyunca gidip getirir ve çapraz sarım oluşturur. Kılavuz, bobin miline elektronik kamla bağlanır: kam profili, strok uçlarındaki dönüşü ve buradaki ivmeyi tanımlar; bobin kenarlarının sert ya da şişkin olmaması için dönüş noktaları her strokta küçük miktarlarda kaydırılır. Hassas sarımda (precision winding) bobin turu ile çift strok arasındaki oran (sarım oranı) sabit tutulur; rastgele sarımda sarım açısı sabittir ve oran çap büyüdükçe değişir. Oran belirli değerlerden geçerken iplikler üst üste yığılır (şerit, ribbon oluşumu); bunu önlemek için traverse hızı bu değerlerin çevresinde değiştirilir. Kademeli hassas sarım ikisini birleştirir: oran sabit tutulur, sarım açısı sınırdan çıkınca bir sonraki orana geçilir.

Çok pozisyonlu makinelerde iki yapı yaygındır. Grup tahrikte bir makine tarafındaki iğler teğet kayışla ya da ortak milden tek bir motorla, traverse kılavuzları da makine boyunca uzanan ortak bir traverse çubuğuyla tek bir servo motordan sürülür; burada çubuğun kütlesi ve esnemesi, dönüş noktalarındaki ivmeyi sınırlar. Tekil tahrikte her pozisyonun kendi motorları vardır; iplik kopuğu yalnızca o pozisyonu durdurur. İki yapıda da bütün eksenler aynı ana eksene bağlıdır ve makine hızlanırken, yavaşlarken ya da dururken oranlar korunur.

ONX mimarisinde makine hızı, endüstriyel PC üzerinde çalışan CODESYS Control RTE ve CODESYS SoftMotion'da bir sanal ana eksendir. Besleme ve efekt silindirleri, iğler, bobin milleri ve traverse bu eksene elektronik dişli ya da elektronik kamla bağlanır; efekt deseni ve traverse kam profili kontrolörde hesaplanır ve reçete değiştiğinde çalışma sırasında yeniden yüklenir. Servo sürücüler ve uzak I/O EtherCAT üzerinden aynı zaman tabanında çalışır.

Hızlı ve hassas hareket gereken eksenlerde (efekt silindiri, traverse) servo sürücü ve servo motor; gücü yüksek ama hızı yavaş değişen eksenlerde (iğ grubu, ana tahrik, fan ve emiş) AC sürücü ve asenkron motor kullanılır. AC sürücüler de aynı ana eksenin hız referansını izler. Şebeke kesintisinde sürücülerin DC barası motorların kinetik enerjisiyle beslenir ve eksenler oranlarını koruyarak kontrollü biçimde durdurulur; duruş süresi makinenin ataletine bağlıdır.

Tekstil makinesi üreticileri, ONX Control'ün servo sistemleri, AC sürücüler ve kontrol bileşenleri tedarik ettiği başlıca sektörlerden biridir. Makinenize yakın uygulama örneklerini ve eksen yapısı önerimizi görüşmede paylaşıyoruz.

Eski tekstil makinelerinde sık görülen tablo; tek ana motordan dişli kutuları ve kayışlarla dağıtılan hareket, desen ve büküm için değiştirilebilir dişliler, traverse için mekanik kam kutusu ve yedeği bulunmayan eski bir kontrol kartıdır. Desen ya da büküm değiştirmek dişli değişimi ve duruş gerektirir. Retrofit'te makine gövdesi, iğler ve silindirler çoğunlukla korunur; mekanik bağlantılar kaldırılarak ilgili eksenler servo ya da AC sürücülü hale getirilir ve desen, büküm ve sarım ayarları reçeteye taşınır.