Kablo Kesit Hesabı
IEC 60364 (Avrupa), BS 7671 (Birleşik Krallık) ve NEC (ABD) arasından seçin; bölgenizin standardı otomatik gelir. Akım taşıma kapasitesi, aşırı yük koruması, gerilim düşümü, kısa devre ve arıza döngüsü tek ekranda; harmonik ve motor kalkışı dahil. Üyelik yok, PDF rapor ücretsiz.
1Besleme ve yük
2Hat ve gerilim düşümü
3Kablo ve döşeme
4Koruma, kısa devre ve topraklama
5İleri seçenekler: paralel kablo, mevcut kablo, motor kalkışı, enerji
Kesit karşılaştırma
Seçilen kesit ve komşuları, her kontrol için. Bir satıra tıklayınca o kesit doğrulanır.
| Kesit | Iz (A) | Yükleme | ΔU | Kalkış | Kısa devre | Lmax arıza | Kayıp | Sonuç |
|---|
Gerilim düşümünün hat boyuyla değişimi ve seçilen kesitin yük durumu.
Kablo kesiti nasıl hesaplanır?
Doğru kablo kesiti yalnız akıma göre seçilmez. IEC 60364 bir kablonun ısınmamasını, hat sonunda gerilimin yeterli kalmasını, kısa devreye dayanmasını ve bir toprak hatasında koruma cihazının zamanında açmasını birlikte ister. Aşağıda her koşulun formülü, IEC 60364-5-52 akım tabloları, düzeltme katsayıları ve araçla doğrulanmış örnekler var.
Tablo akımı It, ortam/toprak sıcaklığı, gruplama, toprak ısıl direnci ve harmonik katsayılarıyla düzeltilir: Iz = It·k1·k2·k3·kh ≥ IB.
IB ≤ In ≤ Iz ve I2 ≤ 1,45·Iz (IEC 60364-4-43). gG sigortada I2 = 1,6·In olduğundan kablo bir kademe büyüyebilir.
Direnç ve reaktansla: u = b·(R·cos φ + X·sin φ)·IB·L. Motorlarda kalkış akımıyla ayrıca kontrol edilir.
Isıl dayanım k²S² ≥ I²t; TN sistemde Zs·Ia ≤ U₀. Koruma iletkeni (PE) IEC 60364-5-54 Tablo 54.2'ye göre.
Altı adımda kablo kesit hesabı
-
1
Yük akımını bulun
Üç fazda IB = P / (√3·U·cos φ·η), tek fazda IB = P / (U·cos φ·η), DC'de IB = P / U. Motorda etiketteki anma akımını kullanın.
-
2
Koruma cihazını seçin
IB'yi karşılayan ilk standart anma akımı (6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63 A …). Kablo bu In'i taşımalıdır.
-
3
Döşeme yöntemini ve katsayıları belirleyin
Tablo B.52.1'den yöntemi (A1…F) seçin; sıcaklık (k1), gruplama (k2), toprak (k3) ve harmonik (kh) katsayılarını aşağıdaki tablolardan alın.
-
4
Tablodan kesiti seçin
It ≥ In / (k1·k2·k3·kh) koşulunu sağlayan ilk kesit.
-
5
Gerilim düşümünü kontrol edin
Düşüm sınırı aşıyorsa kesiti büyütün. Uzun hatta bu adım çoğu zaman kesiti belirler.
-
6
Kısa devre ve arıza döngüsünü doğrulayın
S ≥ √(I²t)/k ve L ≤ Lmax. Sağlanmıyorsa kesiti büyütün, cihazı değiştirin ya da RCD ekleyin.
Kablo kesit hesabı formülleri
| Büyüklük | Formül | Not |
|---|---|---|
| Düzeltilmiş akım kapasitesi | Iz = It·k1·k2·k3·kh·n | n: faz başına paralel kablo |
| Koruma koordinasyonu | IB ≤ In ≤ Iz, I2 ≤ 1,45·Iz | IEC 60364-4-43 |
| Gerilim düşümü (Ek G) | u = b·(ρ·L/S·cos φ + λ·L·sin φ)·IB | b = 1 üç faz (faz-nötr), 2 tek faz ve DC; λ = 0,08 mΩ/m |
| Yüzde düşüm | Δu = 100·u / U₀ | U₀: faz-nötr gerilimi |
| İletken sıcaklığı | θ = θa + (θmax − θa)·(IB/Iz)² | direnç bu sıcaklıkta: R = R20·(1 + α·(θ − 20)) |
| Kısa devre ısıl dayanımı | k²·S² ≥ I²t → S ≥ Ik·√t / k | k: Cu PVC 115, Cu XLPE 143, Al PVC 76, Al XLPE 94 |
| Arıza döngüsü (TN) | Zs·Ia ≤ U₀ | Zs = Ze + (Rfaz + RPE)·L |
| En uzun hat (geleneksel yöntem) | Lmax = 0,8·U₀ / (Ia·(rfaz + rPE)) | r: Ω/m; Ze bilinmediğinde |
| Koruma iletkeni | S ≤ 16: SPE = S · 16 < S ≤ 35: 16 · S > 35: S/2 | IEC 60364-5-54 Tablo 54.2 |
| Kablo kaybı | P = m·IB²·R·L | m = 3 üç faz, 2 tek faz ve DC |
Kablo kesit ve akım tablosu (IEC 60364-5-52)
Akım taşıma kapasitesi (A). Havada 30 °C, toprakta 20 °C ve 2,5 K·m/W, 0,7 m derinlik. Üç yüklü iletken: üç fazlı devre; iki yüklü iletken: tek faz ve DC. Araçta kullanılan değerlerdir; nihai seçimde kablo üreticisinin verileri esas alınır.
Bakır · PVC 70 °C · 3 yüklü iletken (üç faz)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 13,5 | 13 | 15,5 | 15 | 17,5 | 18 | 19 | 18,5 | – |
| 2,5 | 18 | 17,5 | 21 | 20 | 24 | 24 | 24 | 25 | – |
| 4 | 24 | 23 | 28 | 27 | 32 | 30 | 33 | 34 | – |
| 6 | 31 | 29 | 36 | 34 | 41 | 38 | 41 | 43 | – |
| 10 | 42 | 39 | 50 | 46 | 57 | 50 | 54 | 60 | – |
| 16 | 56 | 52 | 68 | 62 | 76 | 64 | 70 | 80 | – |
| 25 | 73 | 68 | 89 | 80 | 96 | 82 | 92 | 101 | 110 |
| 35 | 89 | 83 | 110 | 99 | 119 | 98 | 110 | 126 | 137 |
| 50 | 108 | 99 | 134 | 118 | 144 | 116 | 130 | 153 | 167 |
| 70 | 136 | 125 | 171 | 149 | 184 | 143 | 162 | 196 | 216 |
| 95 | 164 | 150 | 207 | 179 | 223 | 169 | 193 | 238 | 264 |
| 120 | 188 | 172 | 239 | 206 | 259 | 192 | 220 | 276 | 308 |
| 150 | 216 | 196 | 262 | 225 | 299 | 217 | 246 | 319 | 356 |
| 185 | 245 | 223 | 296 | 255 | 341 | 243 | 278 | 364 | 409 |
| 240 | 286 | 261 | 346 | 297 | 403 | 280 | 320 | 430 | 485 |
| 300 | 328 | 298 | 394 | 339 | 464 | 316 | 359 | 497 | 561 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 656 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 749 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 855 |
Bakır · PVC 70 °C · 2 yüklü iletken (tek faz, DC)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 14,5 | 14 | 17,5 | 16,5 | 19,5 | 22 | 22 | 22 | – |
| 2,5 | 19,5 | 18,5 | 24 | 23 | 27 | 29 | 28 | 30 | – |
| 4 | 26 | 25 | 32 | 30 | 36 | 37 | 38 | 40 | – |
| 6 | 34 | 32 | 41 | 38 | 46 | 46 | 48 | 51 | – |
| 10 | 46 | 43 | 57 | 52 | 63 | 60 | 64 | 70 | – |
| 16 | 61 | 57 | 76 | 69 | 85 | 78 | 83 | 94 | – |
| 25 | 80 | 75 | 101 | 90 | 112 | 99 | 110 | 119 | 131 |
| 35 | 99 | 92 | 125 | 111 | 138 | 119 | 132 | 148 | 162 |
| 50 | 119 | 110 | 151 | 133 | 168 | 140 | 156 | 180 | 196 |
| 70 | 151 | 139 | 192 | 168 | 213 | 173 | 192 | 232 | 251 |
| 95 | 182 | 167 | 232 | 201 | 258 | 204 | 230 | 282 | 304 |
| 120 | 210 | 192 | 269 | 232 | 299 | 231 | 261 | 328 | 352 |
| 150 | 240 | 219 | 300 | 258 | 344 | 261 | 293 | 379 | 406 |
| 185 | 273 | 248 | 341 | 294 | 392 | 292 | 331 | 434 | 463 |
| 240 | 321 | 291 | 400 | 344 | 461 | 336 | 382 | 514 | 546 |
| 300 | 367 | 334 | 458 | 394 | 530 | 379 | 427 | 593 | 629 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 754 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 868 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1005 |
Bakır · XLPE / EPR 90 °C · 3 yüklü iletken (üç faz)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 17 | 16,5 | 20 | 19,5 | 22 | 21 | 23 | 23 | – |
| 2,5 | 23 | 22 | 28 | 26 | 30 | 28 | 30 | 32 | – |
| 4 | 31 | 30 | 37 | 35 | 40 | 36 | 39 | 42 | – |
| 6 | 40 | 38 | 48 | 44 | 52 | 44 | 49 | 54 | – |
| 10 | 54 | 51 | 66 | 60 | 71 | 58 | 65 | 75 | – |
| 16 | 73 | 68 | 88 | 80 | 96 | 75 | 84 | 100 | – |
| 25 | 95 | 89 | 117 | 105 | 119 | 96 | 107 | 127 | 135 |
| 35 | 117 | 109 | 144 | 128 | 147 | 115 | 129 | 158 | 169 |
| 50 | 141 | 130 | 175 | 154 | 179 | 135 | 153 | 192 | 207 |
| 70 | 179 | 164 | 222 | 194 | 229 | 167 | 188 | 246 | 268 |
| 95 | 216 | 197 | 269 | 233 | 278 | 197 | 226 | 298 | 328 |
| 120 | 249 | 227 | 312 | 268 | 322 | 223 | 257 | 346 | 383 |
| 150 | 285 | 259 | 342 | 300 | 371 | 251 | 287 | 399 | 444 |
| 185 | 324 | 295 | 384 | 340 | 424 | 281 | 324 | 456 | 510 |
| 240 | 380 | 346 | 450 | 398 | 500 | 324 | 375 | 538 | 607 |
| 300 | 435 | 396 | 514 | 455 | 576 | 365 | 419 | 621 | 703 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 823 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 946 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1088 |
Bakır · XLPE / EPR 90 °C · 2 yüklü iletken (tek faz, DC)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 19 | 18,5 | 23 | 22 | 24 | 25 | 27 | 26 | – |
| 2,5 | 26 | 25 | 31 | 30 | 33 | 33 | 35 | 36 | – |
| 4 | 35 | 33 | 42 | 40 | 45 | 43 | 46 | 49 | – |
| 6 | 45 | 42 | 54 | 51 | 58 | 53 | 58 | 63 | – |
| 10 | 61 | 57 | 75 | 69 | 80 | 71 | 77 | 86 | – |
| 16 | 81 | 76 | 100 | 91 | 107 | 91 | 100 | 115 | – |
| 25 | 106 | 99 | 133 | 119 | 138 | 116 | 129 | 149 | 161 |
| 35 | 131 | 121 | 164 | 146 | 171 | 139 | 155 | 185 | 200 |
| 50 | 158 | 145 | 198 | 175 | 209 | 164 | 183 | 225 | 242 |
| 70 | 200 | 183 | 253 | 221 | 269 | 203 | 225 | 289 | 310 |
| 95 | 241 | 220 | 306 | 265 | 328 | 239 | 270 | 352 | 377 |
| 120 | 278 | 253 | 354 | 305 | 382 | 271 | 306 | 410 | 437 |
| 150 | 318 | 290 | 393 | 334 | 441 | 306 | 343 | 473 | 504 |
| 185 | 362 | 329 | 449 | 384 | 506 | 343 | 387 | 542 | 575 |
| 240 | 424 | 386 | 528 | 459 | 599 | 395 | 448 | 641 | 679 |
| 300 | 486 | 442 | 603 | 532 | 693 | 446 | 502 | 741 | 783 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 940 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1083 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1254 |
Alüminyum · PVC 70 °C · 3 yüklü iletken (üç faz)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2,5 | 14 | 13,5 | 16,5 | 15,5 | 18,5 | 18,5 | – | 19,5 | – |
| 4 | 18,5 | 17,5 | 22 | 21 | 25 | 24 | – | 26 | – |
| 6 | 24 | 23 | 28 | 27 | 32 | 30 | – | 33 | – |
| 10 | 32 | 31 | 39 | 36 | 44 | 39 | – | 46 | – |
| 16 | 43 | 41 | 53 | 48 | 59 | 50 | 53 | 61 | – |
| 25 | 57 | 53 | 70 | 62 | 73 | 64 | 69 | 78 | 84 |
| 35 | 70 | 65 | 86 | 77 | 90 | 77 | 83 | 96 | 105 |
| 50 | 84 | 78 | 104 | 92 | 110 | 91 | 99 | 117 | 128 |
| 70 | 107 | 98 | 133 | 116 | 140 | 112 | 122 | 150 | 166 |
| 95 | 129 | 118 | 161 | 139 | 170 | 132 | 148 | 183 | 203 |
| 120 | 149 | 135 | 186 | 160 | 197 | 150 | 169 | 212 | 237 |
| 150 | 170 | 155 | 204 | 176 | 227 | 169 | 189 | 245 | 274 |
| 185 | 194 | 176 | 230 | 199 | 259 | 190 | 214 | 280 | 315 |
| 240 | 227 | 207 | 269 | 232 | 305 | 218 | 250 | 330 | 375 |
| 300 | 261 | 237 | 306 | 265 | 351 | 247 | 282 | 381 | 434 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 526 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 610 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 711 |
Alüminyum · PVC 70 °C · 2 yüklü iletken (tek faz, DC)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2,5 | 15 | 14,5 | 18,5 | 17,5 | 21 | 22 | – | 23 | – |
| 4 | 20 | 19,5 | 25 | 24 | 28 | 29 | – | 31 | – |
| 6 | 26 | 25 | 32 | 30 | 36 | 36 | – | 39 | – |
| 10 | 36 | 33 | 44 | 41 | 49 | 47 | – | 54 | – |
| 16 | 48 | 44 | 60 | 54 | 66 | 61 | 63 | 73 | – |
| 25 | 63 | 58 | 79 | 71 | 83 | 77 | 82 | 89 | 98 |
| 35 | 77 | 71 | 97 | 86 | 103 | 93 | 98 | 111 | 122 |
| 50 | 93 | 86 | 118 | 104 | 125 | 109 | 117 | 135 | 149 |
| 70 | 118 | 108 | 150 | 131 | 160 | 135 | 145 | 173 | 192 |
| 95 | 142 | 130 | 181 | 157 | 195 | 159 | 173 | 210 | 235 |
| 120 | 164 | 150 | 210 | 181 | 226 | 180 | 200 | 244 | 273 |
| 150 | 189 | 172 | 234 | 201 | 261 | 204 | 224 | 282 | 316 |
| 185 | 215 | 195 | 266 | 230 | 298 | 228 | 255 | 322 | 363 |
| 240 | 252 | 229 | 312 | 269 | 352 | 262 | 298 | 380 | 430 |
| 300 | 289 | 263 | 358 | 308 | 406 | 296 | 336 | 439 | 497 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 600 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 694 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 808 |
Alüminyum · XLPE / EPR 90 °C · 3 yüklü iletken (üç faz)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2,5 | 19 | 18 | 22 | 21 | 24 | 22 | – | 24 | – |
| 4 | 25 | 24 | 29 | 28 | 32 | 28 | – | 32 | – |
| 6 | 32 | 31 | 38 | 35 | 41 | 35 | – | 42 | – |
| 10 | 44 | 41 | 52 | 48 | 57 | 46 | – | 58 | – |
| 16 | 58 | 55 | 71 | 64 | 76 | 59 | 64 | 77 | – |
| 25 | 76 | 71 | 93 | 84 | 90 | 75 | 82 | 97 | 103 |
| 35 | 94 | 87 | 116 | 103 | 112 | 90 | 98 | 120 | 129 |
| 50 | 113 | 104 | 140 | 124 | 136 | 106 | 117 | 146 | 159 |
| 70 | 142 | 131 | 179 | 156 | 174 | 130 | 144 | 187 | 206 |
| 95 | 171 | 157 | 217 | 188 | 211 | 154 | 172 | 227 | 253 |
| 120 | 197 | 180 | 251 | 216 | 245 | 174 | 197 | 263 | 296 |
| 150 | 226 | 206 | 267 | 240 | 283 | 197 | 220 | 304 | 343 |
| 185 | 256 | 233 | 300 | 272 | 323 | 220 | 250 | 347 | 395 |
| 240 | 300 | 273 | 351 | 318 | 382 | 253 | 290 | 409 | 471 |
| 300 | 344 | 313 | 402 | 364 | 440 | 286 | 326 | 471 | 547 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 663 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 770 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 899 |
Alüminyum · XLPE / EPR 90 °C · 2 yüklü iletken (tek faz, DC)
| mm² | A1 | A2 | B1 | B2 | C | D1 | D2 | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2,5 | 20 | 19,5 | 25 | 23 | 26 | 26 | – | 28 | – |
| 4 | 27 | 26 | 33 | 31 | 35 | 33 | – | 38 | – |
| 6 | 35 | 33 | 43 | 40 | 45 | 42 | – | 49 | – |
| 10 | 48 | 45 | 59 | 54 | 62 | 55 | – | 67 | – |
| 16 | 64 | 60 | 79 | 72 | 84 | 71 | 76 | 91 | – |
| 25 | 84 | 78 | 105 | 94 | 101 | 90 | 98 | 108 | 121 |
| 35 | 103 | 96 | 130 | 115 | 126 | 108 | 117 | 135 | 150 |
| 50 | 125 | 115 | 157 | 138 | 154 | 128 | 139 | 164 | 184 |
| 70 | 158 | 145 | 200 | 175 | 198 | 158 | 170 | 211 | 237 |
| 95 | 191 | 175 | 242 | 210 | 241 | 186 | 204 | 257 | 289 |
| 120 | 220 | 201 | 281 | 242 | 280 | 211 | 233 | 300 | 337 |
| 150 | 253 | 230 | 307 | 261 | 324 | 238 | 261 | 346 | 389 |
| 185 | 288 | 262 | 351 | 300 | 371 | 267 | 296 | 397 | 447 |
| 240 | 338 | 307 | 412 | 358 | 439 | 307 | 343 | 470 | 530 |
| 300 | 387 | 352 | 471 | 415 | 508 | 346 | 386 | 543 | 613 |
| 400 | – | – | – | – | – | – | – | – | 740 |
| 500 | – | – | – | – | – | – | – | – | 856 |
| 630 | – | – | – | – | – | – | – | – | 996 |
A1–D2: Tablo B.52.2–B.52.5; E ve F (açık hava, delikli tava): Tablo B.52.8–B.52.13. Yöntem harfleri hesap aracındaki çizimlerle aynıdır.
Düzeltme katsayıları
| °C | PVC | XLPE |
|---|---|---|
| 10 | 1,22 | 1,15 |
| 15 | 1,17 | 1,12 |
| 20 | 1,12 | 1,08 |
| 25 | 1,06 | 1,04 |
| 30 | 1,00 | 1,00 |
| 35 | 0,94 | 0,96 |
| 40 | 0,87 | 0,91 |
| 45 | 0,79 | 0,87 |
| 50 | 0,71 | 0,82 |
| 55 | 0,61 | 0,76 |
| 60 | 0,50 | 0,71 |
| °C | PVC | XLPE | K·m/W | D1 | D2 |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 1,10 | 1,07 | 0,5 | 1,28 | 1,88 |
| 15 | 1,05 | 1,04 | 0,7 | 1,20 | 1,62 |
| 20 | 1,00 | 1,00 | 1,0 | 1,18 | 1,50 |
| 25 | 0,95 | 0,96 | 1,5 | 1,10 | 1,28 |
| 30 | 0,89 | 0,93 | 2,0 | 1,05 | 1,12 |
| 35 | 0,84 | 0,89 | 2,5 | 1,00 | 1,00 |
| 40 | 0,77 | 0,85 | 3,0 | 0,96 | 0,90 |
| Düzen | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 12 | 16 | 20 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Demet, kanal veya boru içinde | 1,00 | 0,80 | 0,70 | 0,65 | 0,60 | 0,57 | 0,54 | 0,52 | 0,50 | 0,45 | 0,41 | 0,38 |
| Duvar / zemin / deliksiz tavada tek sıra | 1,00 | 0,85 | 0,79 | 0,75 | 0,73 | 0,72 | 0,72 | 0,71 | 0,70 | – | – | – |
| Tavan altında tek sıra | 0,95 | 0,81 | 0,72 | 0,68 | 0,66 | 0,64 | 0,63 | 0,62 | 0,61 | – | – | – |
| Delikli tavada tek sıra | 1,00 | 0,88 | 0,82 | 0,77 | 0,75 | 0,73 | 0,73 | 0,72 | 0,72 | – | – | – |
| Merdiven tava veya kelepçede tek sıra | 1,00 | 0,87 | 0,82 | 0,80 | 0,80 | 0,79 | 0,79 | 0,78 | 0,78 | – | – | – |
Tek sıra düzenlerde 9 devreden sonra ek düşüş yoktur. Toprakta gruplama (B.52.18 doğrudan, B.52.19 kanalda) kablolar arası mesafeye bağlıdır ve araçta ayrıca seçilir. Ek E: 3. harmonik %15–33 → 0,86; %33–45 → nötr akımına göre, 0,86; %45 üstü → nötr akımına göre, 1,00.
IEC 60364, BS 7671 ve NEC: farklar
Araç üç standardı da hesaplar ve bölgenize göre birini otomatik seçer (Birleşik Krallık → BS 7671, ABD → NEC, diğer yerler → IEC 60364). Yöntem aynı fikre dayanır: kablo ısınmamalı, gerilim yeterli kalmalı, kısa devreye dayanmalı ve arıza hızla kesilmeli. Tablolar, katsayılar ve koruma kuralları ise farklıdır; aynı yük için sonuç bir kademe değişebilir.
| IEC 60364-5-52 | BS 7671:2018+A4 | NEC (NFPA 70) 2023 | |
|---|---|---|---|
| Nerede | Avrupa (HD 60364: DIN VDE 0100, NF C 15-100, TS HD 60364 …) ve çoğu ülke | Birleşik Krallık | ABD; Kanada (CSA C22.1) ve Meksika (NOM-001-SEDE) NEC'e yakındır |
| Kesit | mm² | mm² | AWG / kcmil |
| Akım tablosu | Ek B, Tablo B.52.2–B.52.13 | Ek 4, Tablo 4D1A–4E4A, 4D5 (T&E) | Tablo 310.16 (boru, kablo, toprak), 310.17 (açık hava) |
| Esas sıcaklık | Hava 30 °C, toprak 20 °C | Hava 30 °C, toprak 20 °C | 30 °C (86 °F) |
| Düzeltmeler | Sıcaklık k₁, gruplama k₂, toprak k₃, harmonik | Ca, Cg, ısı yalıtımı Ci, toprak Cc, BS 3036 Cf = 0,725 | Ortam 310.15(B)(1), iletken sayısı 310.15(C)(1), uç sıcaklığı 110.14(C) |
| Koruma | IB ≤ In ≤ Iz, I2 ≤ 1,45·Iz | IB ≤ In ≤ Iz, I2 ≤ 1,45·Iz | 240.4 (bir üst standart değer ≤ 800 A), 240.4(D) küçük iletken, sürekli yükte %125 |
| Gerilim düşümü | Ek G: %3 aydınlatma, %5 diğer (önerilen) | Ek 4 Tablo 4Ab: %3 aydınlatma, %5 diğer | Bilgi notu: dal %3, besleme + dal %5 |
| Arıza koruması | Zs·Ia ≤ U₀ | Zs ≤ Tablo 41.2–41.4 (Cmin 0,95) | Zs şartı yok; etkin arıza yolu 250.4(A)(5) |
| Koruma iletkeni | PE, Tablo 54.2 | cpc, Tablo 54.7 | EGC, Tablo 250.122 |
NEC Tablo 310.16 ampasite tablosu
İzin verilen akım (A): boruda, kabloda veya toprakta en çok üç akım taşıyan iletken, 30 °C (86 °F). Uç sıcaklığı sınırı (110.14(C)) ve 240.4(D) küçük iletken koruması ayrıca uygulanır; araç ikisini de kontrol eder.
Bakır ve alüminyum, 60 / 75 / 90 °C
| Kesit | mm² | Bakır | Alüminyum | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 60 °C | 75 °C | 90 °C | 60 °C | 75 °C | 90 °C | ||
| 14 AWG | 2,08 | 15 | 20 | 25 | – | – | – |
| 12 AWG | 3,31 | 20 | 25 | 30 | 15 | 20 | 25 |
| 10 AWG | 5,26 | 30 | 35 | 40 | 25 | 30 | 35 |
| 8 AWG | 8,37 | 40 | 50 | 55 | 35 | 40 | 45 |
| 6 AWG | 13,3 | 55 | 65 | 75 | 40 | 50 | 55 |
| 4 AWG | 21,2 | 70 | 85 | 95 | 55 | 65 | 75 |
| 3 AWG | 26,7 | 85 | 100 | 115 | 65 | 75 | 85 |
| 2 AWG | 33,6 | 95 | 115 | 130 | 75 | 90 | 100 |
| 1 AWG | 42,4 | 110 | 130 | 145 | 85 | 100 | 115 |
| 1/0 AWG | 53,5 | 125 | 150 | 170 | 100 | 120 | 135 |
| 2/0 AWG | 67,4 | 145 | 175 | 195 | 115 | 135 | 150 |
| 3/0 AWG | 85 | 165 | 200 | 225 | 130 | 155 | 175 |
| 4/0 AWG | 107,2 | 195 | 230 | 260 | 150 | 180 | 205 |
| 250 kcmil | 127 | 215 | 255 | 290 | 170 | 205 | 230 |
| 300 kcmil | 152 | 240 | 285 | 320 | 195 | 230 | 260 |
| 350 kcmil | 177 | 260 | 310 | 350 | 210 | 250 | 280 |
| 400 kcmil | 203 | 280 | 335 | 380 | 225 | 270 | 305 |
| 500 kcmil | 253 | 320 | 380 | 430 | 260 | 310 | 350 |
| 600 kcmil | 304 | 350 | 420 | 475 | 285 | 340 | 385 |
| 700 kcmil | 355 | 385 | 460 | 520 | 315 | 375 | 425 |
| 750 kcmil | 380 | 400 | 475 | 535 | 320 | 385 | 435 |
| 800 kcmil | 405 | 410 | 490 | 555 | 330 | 395 | 445 |
| 900 kcmil | 456 | 435 | 520 | 585 | 355 | 425 | 480 |
| 1000 kcmil | 507 | 455 | 545 | 615 | 375 | 445 | 500 |
| 1250 kcmil | 633 | 495 | 590 | 665 | 405 | 485 | 545 |
| 1500 kcmil | 760 | 525 | 625 | 705 | 435 | 520 | 585 |
| 1750 kcmil | 887 | 545 | 650 | 735 | 455 | 545 | 615 |
| 2000 kcmil | 1013 | 555 | 665 | 750 | 470 | 560 | 630 |
BS 7671 Tablo 4D5: twin and earth (T&E) kablo akımları
70 °C PVC yalıtımlı, koruma iletkenli yassı kablo (6242Y), tek faz; hava 30 °C. Yöntem 100–103 ısı yalıtımlı tavan ve bölme duvarları kapsar.
| mm² | Yöntem 100 | Yöntem 101 | Yöntem 102 | Yöntem 103 | C | A | mV/A/m | cpc |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 13 | 10,5 | 13 | 8 | 16 | 11,5 | 44 | 1 |
| 1,5 | 16 | 13 | 16 | 10 | 20 | 14,5 | 29 | 1 |
| 2,5 | 21 | 17 | 21 | 13,5 | 27 | 20 | 18 | 1,5 |
| 4 | 27 | 22 | 27 | 18,5 | 37 | 26 | 11 | 1,5 |
| 6 | 34 | 27 | 35 | 23,5 | 47 | 32 | 7,3 | 2,5 |
| 10 | 45 | 36 | 47 | 32 | 64 | 44 | 4,4 | 4 |
| 16 | 57 | 46 | 63 | 42,5 | 85 | 57 | 2,8 | 6 |
Örnek kablo kesit hesapları
Aynı girdileri araca girdiğinizde aynı sonuçları alırsınız; her örneğin bağlantısı aracı o değerlerle açar.
| Örnek | Girdiler | Sonuç | Belirleyen |
|---|---|---|---|
| Motor hattı, direkt yol verme | 22 kW, 400 V, cos φ 0,86, η 0,92 → I_B 40,1 A · 80 m · Cu PVC, duvara kelepçeli (C) · MCB C 50 A · %5 | 3×10 + PE 10 mm² | Aşırı yük koruması (50 A) ve arıza döngüsü (L_max 81 m). ΔU %2,50, kalkışta %6,2. |
| Tek faz priz hattı | 230 V, 16 A · 35 m · Cu PVC, duvar üstü boruda (B2) · MCB B 16 A · %3 | 2×4 + PE 4 mm² | Gerilim düşümü: 2,5 mm² akım için yeterliydi, 35 m'de düşüm %3'ü aştı (4 mm²: %2,09). |
| 24 V DC hat | 20 A · 10 m · Cu PVC, kelepçeli (C) · %3 (0,72 V) | 2×16 mm² | Gerilim düşümü: akım için 2,5 mm² yeterken alçak gerilim kesiti 16 mm²'ye çıkardı (ΔU 0,48 V). |
| Ana besleme, bakır | 400 V, 250 A · 120 m · Cu XLPE, delikli tava (E) · MCCB 250 A, 10×I_n · 15 kA, 0,02 s | 3×120 + PE 70 mm² | Gerilim düşümü ve arıza döngüsü. I_z 346 A, ΔU %2,51, kısa devre için en az 14,8 mm². |
| Aynı besleme, alüminyum | Yukarıdaki girdiler, iletken alüminyum | 3×185 + PE 95 mm² | Alüminyum iki kademe büyük (ΔU %2,66); kısa devre için en az 22,6 mm² (k = 94). |
| LED aydınlatma panosu, harmonikli | 400 V, 63 A · 50 m · 4 damarlı Cu PVC, delikli tava (E) · 3. harmonik %40 · MCB C 63 A | 4×25 + PE 16 mm² | Nötr akımı 3·0,40·63 = 75,6 A > faz akımı: kesit nötre göre, 0,86 katsayısıyla seçildi. Harmoniksiz 4×16 mm² yeterdi. |
| Pompa, sürücüyle, toprak altı | 75 kW, cos φ 0,95, η 0,95 → I_B 119,9 A · 300 m · Cu XLPE, doğrudan toprakta (D2) · MCCB 125 A, 10×I_n · %5 | 3×150 + PE 95 mm² | Arıza döngüsü: düşüm %2,31 ile uygundu, ama 300 m'de 1250 A'lik manyetik açma ancak 150 mm²'de sağlanıyor. Manyetik ayar düşürülür ya da RCD eklenirse kesit küçülür. |
Sıkça sorulan sorular
Kablo kesiti nasıl hesaplanır?
IEC 60364'e göre en küçük kesit, aynı anda birkaç koşulu sağlamalıdır: düzeltilmiş akım taşıma kapasitesi yük akımını ve koruma cihazının anma akımını karşılamalı (I_B ≤ I_n ≤ I_z), gerilim düşümü sınırın altında kalmalı, kablo kısa devre enerjisine dayanmalı (k²S² ≥ I²t) ve TN sistemde arıza döngü empedansı cihazın süresi içinde açmasına izin vermelidir. Bu sayfadaki araç tüm koşulları birlikte kontrol eder ve hepsini sağlayan en küçük kesiti seçer.
Gerilim düşümü yüzde kaç olmalı?
IEC 60364-5-52 Ek G, alçak gerilim şebekesinden beslenen tesislerde aydınlatma için %3, diğer yükler için %5; kendi trafosundan beslenen tesislerde %6 ve %8 önerir. Ülke yönetmeliği ve proje şartnamesi daha sıkı olabilir; uzun motor hatlarında ayrıca kalkıştaki düşüm kontrol edilmelidir.
2,5 mm² kablo kaç amper taşır?
IEC 60364-5-52 tablolarına göre 30 °C'de bakır PVC 2,5 mm², iki yüklü iletkenle duvar üstü boruda (B2) 23 A, duvara kelepçeli (C) 27 A taşır; üç fazda (üç yüklü iletken) bu değerler 20 A ve 24 A'dir. Sıcak ortam ve aynı kanaldaki diğer kablolar bu değeri düşürür.
Kısa devre kontrolü neden kesiti büyütür?
Kısa devrede kablo, koruma cihazı açana kadar ısınır. İletken k²S² ≥ I²t koşulunu sağlamazsa yalıtımı bozulur (bakır PVC'de k = 115, XLPE'de 143). Gecikmeli açan kompakt şalter veya yüksek kısa devre akımlı panolarda küçük kesitler bu yüzden yetersiz kalabilir. Akım sınırlayıcı MCB ve sigortalarda üreticinin verdiği I²t değeri kullanılmalıdır.
Arıza döngü empedansı ve en uzun hat nedir?
TN sistemde faz-toprak hatasında akım faz iletkeni ve koruma iletkeni (PE) üzerinden döner. Döngü empedansı Z_s, cihazın gerekli sürede açmasını sağlayacak akımı (I_a) geçirecek kadar küçük olmalıdır: Z_s·I_a ≤ U₀. C eğrili 32 A MCB için I_a = 320 A'dir; uzun hatta bu akım oluşmazsa kesit büyütülür, B eğrisi seçilir ya da kaçak akım rölesi (RCD) eklenir.
Harmonikler kablo kesitini nasıl etkiler?
LED aydınlatma, bilgisayar ve tek fazlı elektronik yükler 3. harmonik üretir; bu akımlar nötrde toplanır. IEC 60364-5-52 Ek E'ye göre 3. harmonik %15'i aşarsa 4-5 damarlı kablonun kapasitesi 0,86 ile düşürülür, %33'ü aşarsa kesit nötr akımına (≈ 3·h·I) göre seçilir. Araçta bu hesap ücretsizdir.
Bakır ve alüminyum kablo arasındaki fark nedir?
Alüminyumun direnci bakırın yaklaşık 1,6 katıdır; aynı akım ve gerilim düşümü için genellikle bir-iki kademe büyük kesit gerekir ve kısa devre katsayısı daha düşüktür (PVC'de 76). Alüminyum hafif ve ucuzdur; uygun bağlantı elemanı ve sıkma torku ister. Pratikte 16 mm²'den küçük alüminyum kullanılmaz.
Bu sonuç nihai proje için yeterli mi?
Araç IEC 60364'ün hesap yöntemini uygular ve raporu proje dosyasına ekleyebilirsiniz; yine de ön boyutlandırmadır. Nihai seçimde kablo üreticisinin akım ve direnç değerleri, koruma cihazının gerçek eğrileri, ölçülmüş kısa devre ve döngü empedansı ile ülke yönetmeliği esas alınır.
Estun Automation
CODESYS
Crevis
Nexcom / Nexcobot
Leroy-Somer
Servo Sistemleri
AC Sürücü + Motor
DC Sürücüler
Akıllı PLC
Panel PC / IPC
Uzak I/O